browser icon
You are using an insecure version of your web browser. Please update your browser!
Using an outdated browser makes your computer unsafe. For a safer, faster, more enjoyable user experience, please update your browser today or try a newer browser.

Γράμματα & Τέχνες

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΡΑΝΙΤΣΑΣ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

mouseio

Στην αίθουσα εκτίθενται προσωπογραφίες και προσωπικά α ντικείμενα των Ζαχαρία Παπαντωνίου και Στέφανου Γρανίτσα, η προσωπική βιβλιοθήκη του Ζαχαρία Παπαντωνίου, πίνακες των σπουδαίων ντόπιων λαϊκών ζωγράφων Χρήστου Καγκαρά και Λευτέρη Θεοδώρου καθώς επίσης η βιβλιοθήκη και τα άμφια του μακαριστού Παπαστέφανου Θεοδώρου , τα προσωπικά του αντικείμενα , ένα ξυλόγλυπτο σταυρό απ’ τους Αγίους Τόπους που είναι ανεκτίμητης αξίας και μια προσωπογραφία από το γιο του Λευτέρη Θεοδώρου. Επισης εκτίθενται διάφορα αντικείμενα λαϊκής τέχνης, υφαντά, ξυλόγλυπτα, αγροτικά και κτηνοτροφικά εργαλεία, αργαλειός, τοπικές φορεσιές και όπλα του '21.

ΜΟΥΣΕΙΟ & ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ " Νοσταλγίες "

nostalgies

Του Λευτέρη Θεοδώρου με πολλά αντικείμενα και πέτρες , προσωπογραφίες από το Γιάννη Ρίτσο , άριστες κριτικές απ΄ την Αγγέλα Ταμβάκη επιμελήτρια της εθνικής πινακοθήκης και από διάφορους τεχνοκριτικούς από όλο τον κόσμο, με πάρα πολλούς και αξιόλογους πίνακες, με πολλές ενότητες που έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον διεθνώς. Υπάρχει εργαστήρι και πινακοθήκη του ιδίου καθώς και ένα μικρό εκκλησάκι του Αγίου Στεφάνου που το έφτιαξε ο ίδιος το 1997 προς τιμήν του πατέρα του Παπαστέφανου θεοδώρου .

ΜΟΥΣΙΚΟΙ (βιολί)

alestas

Γρηγόρης Αλέστας: Γεννήθηκε στη Γρανίτσα όπου και ζει. Από μικρός του άρεσε πολύ να ακούει μουσική δείχνοντας ιδιαίτερο ζήλο στην βυζαντινή και την παραδοσιακή. Απόκτησε το πρώτο του βιολί στα 11 αρχίζοντας να παίζει διάφορα τραγούδια από τα ακούσματα που είχε. Σαν αυτοδίδακτος μουσικός έπαιζε σε διάφορες τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μετά από χρόνια ανέβηκε στην Θεσσαλονίκη όπου για δύο χρόνια έπαιζε σε γνωστά νυχτερινά κέντρα της συμπρωτεύουσας. Στη συνέχεια κατέβηκε στην Αθήνα όπου δούλεψε για άλλα δύο χρόνια σε νυχτερινά κέντρα της Πλάκας και του Πειραιά. Η μεγάλη αγάπη για τον τόπο του όμως τον έκανε να γυρίσει πάλι στη Γρανίτσα. Εκεί μαζί με τρεις καλλιτέχνες (δυο μπουζούκια και μια κιθάρα) δημιούργησαν μουσικό σχήμα με όνομα ¨ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ¨ με το οποίο παίζουν εδώ και αρκετά χρόνια. Στο μεταξύ το 2003 ταξίδεψε στο Σικάγο. Εκεί έμεινε ως το 2005 όπου έπαιζε βιολί για τους ομογενείς μας στην Αμερική. Είχε αναφερθεί αρκετές φορές το όνομα του στις εφημερίδες με χαρακτηριστικό το παρακάτω απόσπασμα: «Μας εντυπωσίασε με το παίξιμό του ένας νεαρός βιολιτζής που εμφανίζεται σε γνωστά κέντρα στο Καρπενήσι και σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα. Η ικανότητά του και ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται το μουσικό όργανο αποδίδοντας με ιδιαίτερη δεξιοτεχνία κλασικά παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια της Ελλάδας μαγεύει όσους τον ακούνε. Είναι δε τέτοιο το πάθος και η αγάπη του για το βιολί που παίζει χωρίς σχεδόν να σκέφτεται!!» Πιθανότατα από εκεί βγήκε και το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο: «ΜΑΓΕΥΤΙΚΟΣ» με το οποίο τον αποκαλούν οι περισσότεροι φίλοι του. Δάσκαλοί του για μικρό χρονικό διάστημα υπήρξαν, δύο πολύ καλοί βιολιστές (δεξιοτέχνες) που έχουν μείνει στις καρδιές των ανθρώπων, ο Τύμπας Χαράλαμπος και ο Μπιντέλης Νίκος.

pappas

Απόστολος Παππάς: Γεννήθηκε στο Μπαλτενήσι και ζει στη Γρανίτσα. Είναι αυτοδίδακτος και παίζει σε διάφορες τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις και πανήγυρης.

ΛΑΪΚΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ (νεότεροι)

kagaras

Χρήστος Καγκαράς: Γεννήθηκε το 1918 στη Γρανίτσα Ευρυτανίας, κι έμεινε από πολύ μικρός ορφανός. Ταξίδεψε περιπλανώμενος κι έξω από τα σύνορα της Ελλάδας, δουλεύοντας σε διάφορες δουλειές. Καταστάλαξε στο χωριό του, όπου ζωγράφιζε για ελάχιστα χρήματα, τοπία, προσωπογραφίες, σκηνές απ' την αγροτική ζωή, αγρολούλουδα, αγιογραφίες για τα ξωκλήσια. Ξεκίνησε ως αγρότης και βοσκός για να καταλήξει στην αγιογραφία, που διδάχτηκε από μοναχούς της μονής Διονυσίου στο Άγιον Όρος. Τα πρώτα του έργα τα έφτιαξε πάνω σε κορμούς δέντρων, σε "πλακανίθρες", σε βράχια: Σκηνές της αγροτικής ζωής, με την ίδια διαφάνεια και καθαρότητα, που χαρακτηρίζουν και το δημοτικό μας τραγούδι. Στα τοπία του, όλα είναι ζωντανά, φρέσκα, νοτισμένα απ' το πράσινο, θαυμαστά ταυτισμένα με τη μάνα τη φύση. Από την πρώτη τάξη του Δημοτικού, τον φώναζαν "ζωγράφο". Στο βουνό, που τριγύριζε φυλάγοντας γίδια - έξι χρονών παιδί - έπαιρνε ξυλοκάρβουνα και ζωγράφιζε πάνω σε πέτρες, σε βράχους. Στην περίοδο του εμφυλίου 1946-49, συλλαμβάνεται ως αντάρτης και κλείνεται στις φυλακές. Εκεί κάνει πορτρέτα κι άλλα έργα τα οποία πουλάει σε χαμηλή τιμή για ν' αντιμετωπίσει τις πιο άμεσες ανάγκες, το τσιγάρο και λίγο φαγητό. Μέχρι την ανακάλυψή του από το σπουδαίο Ευρυτάνα αρχιτέκτονα Πάνο Τσελέπη, το 1966, είχε ασχοληθεί σχεδόν αποκλειστικά με την αγιογραφία, ιστορώντας περισσότερες από 60 εκκλησίες της Ευρυτανίας και της Αιτωλοακαρνανίας, αρκετές απ’ αυτές σε λαϊκότροπο ύφος. Όταν επιδόθηκε στη ζωγραφική φορητών έργων και νιώθοντας απελευθερωμένος από οποιεσδήποτε δογματικές προδιαγραφές και δεσμεύσεις, ξεχείλισε η διάθεση, ζωγραφίζοντας ακατάπαυστα χιλιάδες έργα, σε αρκετά από τα οποία "βυζαντινίζει". Το έργο του διακρίνει μια πρωτόγονη δύναμη, πλαστικότητα και εκφραστική λιτότητα. Όταν ζωγραφίζει τους ανθρώπους ο απαίδευτος αυτός ζωγράφος, εκφράζει βαθιά, θαυμαστά τον εσωτερικό τους κόσμο. Τα πρόσωπα τους είναι τόσο αληθινά και υπαρκτά, που σε πείθουν ότι σίγουρα κάπου τα συναπάντησες κι απόμειναν στη μνήμη σου. Εδώ και χρόνια ζει με την πολυπληθή οικογένειά του στη Λαμία, όπου τυχαίνει μεγάλης προβολής. Ημερήσιος και περιοδικός τύπος, καλλιτέχνες και διανοούμενοι, εκφράστηκαν μ' ενθουσιασμό για το έργο του.

theodorous

Λευτέρης Θεοδώρου: Γεννήθηκε το 1945 στη Γρανίτσα, όπου και ζει, διατηρώντας ένας αξιόλογο «Μουσείο - Εργαστήρι». Γνήσιος λαϊκός ζωγράφος και ξυλογλύπτης, έχει παρουσιάσει τα έργα του σε μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με σπουδαίες κριτικές. Στη ζωή του μέχρι σήμερα αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες. Κατάφερε ωστόσο να βρει τη διάθεση, επιστρέφοντας από τη Γερμανία, όπου είχε φτάσει για δουλειά, να επιστρέψει στις δυσχέρειες του χωριού του, από υπερβολική αγάπη για το μεγαλείο της φύσης που το περιβάλλει. Ζωγραφίζει, εκτός από όμορφα τοπία της περιοχής και τις καθημερινές σκηνές της αγροτικής ζωής και των τοπικών συνηθειών, και άλλα θέματα όπως αγιογραφίες, προσωπογραφίες, γυμνά και νεκρές φύσεις.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ

stefanosgranitsas1

Στέφανος Γρανίτσας: Γεννήθηκε στη Γρανίτσα το 1880 και πέθανε το 1915 στην Αθήνα, νέος ήδη βουλευτής του Βενιζέλου. Κατέβηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει νομικά, αλλά τελικά τον κέρδισε η δημοσιογραφία και η πολιτική. Σε ηλικία 24 χρόνων δουλεύει στην εφημερίδα "Ο Χρόνος", στα 1905 γίνεται υποδιευθυντής και μ' αυτή του την ιδιότητα κατεβαίνει στην Κρήτη και γνωρίζεται με τον Βενιζέλο. Αυτή η γνωριμία του προσδιόρισε αποφασιστικά την παραπέρα πολιτική του πορεία και την προοδευτική του φιλελεύθερη ιδεολογία. Λογοτέχνης και δημοσιογράφος, διακρίθηκε ιδιαίτερα για τα πνευματώδη χρονογραφήματά του που δημοσιεύτηκαν στο "Χρόνο" και στην "Πατρίδα". Το έργο του ιστορικό, λαογραφικό, λογοτεχνικό, κοινωνιολογικό και θεατρικό. Οι λαογραφικές παραδόσεις, ήταν το κύριο υλικό που χρησιμοποίησε για να δείξει το αφηγηματικό του ταλέντο, μέσα από υπέροχα πεζογραφήματα. (Το μοναδικό μεταθανάτια τυπωμένο βιβλίο του τα "Άγρια και τα ήμερα του Βουνού και του Λόγγου", κυκλοφόρησε το 1922 με φροντίδα και πρόλογο του φίλου του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Είναι δροσερές σελίδες ζωολογίας και λαογραφίας, μοναδικές στο είδος τους, που αρχικά είχαν δημοσιευτεί στην "Εστία". Διάχυτα σκορπισμένα σ' αυτές η απλότητα, η ζωντάνια, η επιστήμη, το προσωπικό ύφος, η σάτιρα και τα πλούσια λαογραφικά στοιχεία, μαζί με μιαν αξιοθαύμαστη λεπτομερειακή παρατηρητικότητα). Το 1911 είχε εκλεγεί βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας στη Β΄ Εθνοσυνέλευση, σαν πληρεξούσιος της επαρχίας του με και δημοσίευσε αξιόλογες μελέτες για πλουτοπαραγωγικά θέματα.

stafilas

Μιχάλης Σταφυλάς: Ο σπουδαιότερος σήμερα Ευρυτάνας "εργάτης των γραμμάτων". Επιμελείται όλων των αξιόλογων ευρυτανικών εκδόσεων και συμμετέχει στις περισσότερες προσπάθειες προβολής του τόπου μας. Γεννήθηκε στη Γρανίτσα Ευρυτανίας το 1920. Η πρώτη του εμπειρία με τα γράμματα ήταν πικρή, αφού πρωτοσέλιδο άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην καθημερινή εφημερίδα της Αθήνας «Πατρίς» (19-7-1936), λίγες μέρες αργότερα θεωρήθηκε επαναστατικό από τη δικτατορία του Μεταξά (4ης Αυγούστου), με αποτέλεσμα να αποβληθεί από το Γυμνάσιο Καρπενησίου αρχικά και του Αγρινίου στη συνέχεια. Γράφτηκε στη Νομική Σχολή την οποία εγκατέλειψε παίρνοντας μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Σταδιοδρόμησε ως υπάλληλος του Υπουργείου Συγκοινωνιών, απολύθηκε από την δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 και τελικά συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του Διευθυντή. Όταν τον απέλυσε η δικτατορία, δημιούργησε τον εκδοτικό οίκο "Πολιτισμός" που κυκλοφόρησε την 10τομη Παγκόσμια Εγκυκλοπαίδεια Γραμμάτων και Τεχνών: "Γίγαντες του Πνεύματος" τα περισσότερα κείμενα της οποίας έγραψε ο ίδιος. Στον λογοτεχνικό τομέα είναι ο πρώτος Έλληνας μελετητής που παρουσίασε στην πατρίδα μας τον μεγάλο Τούρκο ποιητή και φιλέλληνα Νατζίμ Χικμέτ με το πρώτο του βιβλίο. Έκτοτε έχει εκδώσει 20 βιογραφικές - κριτικές μελέτες για 50 Νεοέλληνες λογοτέχνες. Επίσης 8 βιβλία δοκιμίων, 4 μυθιστορήματα, 3 συλλογές διηγημάτων, 2 ποιητικές συλλογές και ένα θεατρικό ("Πατροκοσμάς"). Για τρία χρόνια ήταν συνδιευθυντής του περιοδικού "Νεοελληνικός Λόγος", από το 1973 ως το 1987 διευθυντής του περιοδικού "Θεσσαλική Εστία" και από το 1988 ως σήμερα της "Πνευματικής Ζωής", (όπου διαδέχτηκε τον Μελή Νικολαΐδη). Σήμερα επιμελείται την έκδοση του τριμηνιαίου περιοδικού της Πανευρυτανικής Ένωσης "Ευρυτανικά Χρονικά". Κάθε χρόνο εκδίδει την "Διαρκή Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας", που βρίσκεται στον 18ο τόμο. Από το 1981 εκλέγεται διοικητικός σύμβουλος του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών και κατόπιν της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Είναι αντιπρόεδρος του ελληνικού τμήματος της "Διεθνούς Εταιρίας Λογοτεχνίας" και μέλος του ΠΕΝ. Βιογραφείται σε ελληνικές και ξένες εγκυκλοπαίδειες. Έχει λάβει μέρος σε πολλά ελληνικά και διεθνή συνέδρια και έχει δώσει εκατοντάδες ομιλίες. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, ενώ έχει λάβει μέρος σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια χρωματίζοντάς τα με την ουσιαστική παρέμβασή του.

Δημοσθένης Γούλας: Λογοτέχνης με έντονους δεσμούς με το Ευρυτανικό στοιχείο και την πατρίδα του τη Γρανίτσα, για την οποία έδωσε μεγάλους αγώνες ιδιαίτερα κατά την μεταϋπαλληλική του ζωή. Σχεδόν όλα του τα βιβλία ήταν εμπνευσμένα από τους χωριανούς του αλλά και στα υπόλοιπα έβρισκε τρόπους να τα συσχετίζει τη ζωή των άλλων με την ευρυτανική πατρίδα.

ZachariasPapantoniou

Ζαχαρίας Παπαντωνίου:  Ο Λάμπρος Παπαντωνίου, ο πατέρας του Ζαχαρία ήρθε από τη Νότια Ρωσία το 1872 όπου υπηρετούσε ως δάσκαλος, προκειμένου να αποφύγει μια μεγάλη επιδημία που είχε ξεσπάσει στην περιοχή. Φθάνοντας στην Ελλάδα, κατέφυγε στο Καρπενήσι όπου διέμεναν οι συγγενείς της γυναίκας του (Ελένη Ηλιοκαύτου), η οποία ήταν κόρη του συμβολαιογράφου Καρπενησίου Ζαχαρία Ηλιόκαυτου. Επειδή όμως την εποχή αυτή δεν υπήρχε κενή θέση διδασκάλου στο Καρπενήσι, τοποθετήθηκε στη Γρανίτσα, όπου μεταφέρθηκε με τη γυναίκα του και τον πρωτότοκο γιό του Χαρίλαο. Η γυναίκα του έμεινε σε ενδιαφέρουσα και όταν ήρθε ο καιρός να γεννήσει, πήγε στο Καρπενήσι, στους δικούς της, για να βρίσκεται την ώρα του τοκετού κοντά σε γιατρούς.  Ο Ζαχαρίας γεννήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου του 1877 στο σπίτι των Γ. και Β. Φαρμακίδη.Μετά τη γέννα η μητέρα με το νεογέννητο επέστρεψαν στη Γρανίτσα. Στο μητρώου Αρρένων του Δήμου Απεραντίων ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου φέρεται εγγεγραμμένος με αύξοντα αριθμό 1460.  Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι εκείνη την εποχή ανακηρύχτηκε άγιος ο "Νεομάρτυς Μιχαήλ ο εκ’ Γρανίτσης". Ο Λάμπρος Παπαντωνίου που υπηρετούσε τότε στη Γρανιτσα, έγραψε το γνωστό Απολυτίκιο του Αγίου “Των Αγράφων τον γόνον και Ελλάδος αγλάισμα….”, καθώς και το δοξαστικό των Αίνων (1881). Και τα δύο μπήκαν στην ακολουθία του Αγίου.  Η οικογένεια του Λάμπρου Παπαντωνίου είχε 4 παιδιά, τον Χαρίλαο, το Θανάση, τη Σοφία και το Ζαχαρία. Από τη Γρανίτσα έφυγε το 1890 και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όταν ο Ζαχαρίας ήταν 13 ετών. Τελείωσε το Γυμνάσιο και γράφτηκε στην ιατρική την οποία δεν τελείωσε ποτέ γιατί τον είχε απορροφήσει η δημοσιογραφία.  Από το 1893 συνεργάζεται με την Ακρόπολη του Βασίλη Γαβριηλίδη και παίζει ως ερασιτέχνης ηθοποιός στο θέατρο Αθήναιον. Δημοσιεύει το πρώτο του διήγημα “O ΨΩΜΑΣ” και δημοσιογραφεί σε διάφορες εφημερίδες. Παράλληλα Σπουδάζει ζωγραφική.  Το 1897 συγκλονίζεται από την Ελληνική ήττα και γράφει τα “ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ”. Τρία χρόνια αργότερα γίνεται αρχισυντάκτης στο “ΣΚΡΙΠ”μέχρι το 1905. Παράλληλα ο αδελφός του ο Θανάσης παρουσιάζει έντονα ψυχολογικά προβλήματα. Το 1906 δημοσιογραφεί στο “ΧΡΟΝΟ” και στο “ΕΜΠΡΟΣ”.  To 1908 γίνεται ανταποκριτής της εφημερίδας “ΕΜΠΡΟΣ” στο Παρίσι. Πολύ σύντομα όμως ο Διευθυντής του σταμάτησε να τον πληρώνει, λόγω οικονομικών προβλημάτων. Εκείνος απαγοητεύεται και αρρωσταίνει αλλά ευτυχώς τον συντηρούσε ο Σωτήρης Σκύπης. Την εποχή αυτή έστελνε τα “Παρισινά Γράμματα”  που αξιολογήθηκαν πολύ σπουδαία.  Γυρίζοντας από το Παρίσι το 1911, συνδέεται μετά ένα χρόνο με τον Ελευθέριο Βενιζέλο μέσω του Στέφανου Γρανίτσα και διορίζεται νομάρχης. Το 1914 ως νομάρχης Μεσσηνίας βραβεύεται σε κρατικό διαγωνισμό ποίησης. Όταν ήταν νομάρχης Λακωνίας το 1916, απαγόρευσε το ανάθεμα των ιερωμένων κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου και παραπέμπεται σε δίκη.  Την επομένη χρονιά (1917) πεθαίνει ο πατέρας του, αν και πολλοί είπαν ότι αυτοκτόνησε. Το 1918 κυκλοφορούν τα “ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ” και ο ίδιος διορίζεται διευθυντής στην Εθνική Πινακοθήκη. Την επόμενη χρονιά αυτοκτονεί ο αδελφός του ο Θανάσης και ο ίδιος συμμετέχει στη συγγραφή του βιβλίου ”ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΜΕ ΤΟΝ ΗΛΙΟ”. Ακολουθεί η έκδοση της ποιητικής του συλλογής “ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ”  αφιερωμένη στη μνήμη του αδελφού του. Στις εκλογές της ίδιας χρονιάς επικράτησαν οι αντιβενιζελικοί και στην Πλατεία Συντάγματος καίγονται τα “ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ” ως αντεθνικά και αντιθρησκευτικά.  Το 1923 κυκλοφόρησαν οι “ΠΕΖΟΙ ΡΥΘΜΟΙ” και του απονέμεται το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. Ακολουθεί η κυκλοφορία των “ΔΙΗΓΗΜΑΤΩΝ” και το ανέβασμα στη σκηνή του Κοτοπούλη, του θετρικού του έργου “Ο ΟΡΚΟΣ ΤΟΥ ΠΕΘΑΜΕΝΟΥ” το οποίο σημείωσε παταγώδη αποτυχία. Επανέρχεται ο Βενιζέλος και ξαναγυρνούν τα “ΨΗΛΑ ΒΟΥΝΑ”. Το 1934 πεθαίνει ο αδελφός του ο Χαρίλαος και μέχρι το 1938 που εκλέγεται ακαδημαϊκός εκδίδει τα έργα “ΠΑΙΔΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ”, “ΘΕΙΑ ΔΩΡΑ”, “Ο ΟΘΩΝ ΚΑΙ Η ΡΩΜΑΙΚΗ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ”, “ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ”, “ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ  ΟΡΘΡΟΣ”, “Η ΘΥΣΙΑ”. Κατά εκλογή του ως Ακαδημαϊκού εκφωνεί τον εναρκτήριο λόγο του για το Θεοτοκόπουλο στη δημοτική. Για πρώτη φορά ακούγεται στην αίθουσα του Ιδρύματος η δημοτική γλώσσα.  Πέθανε στις 1 Φεβρουαρίου 1940, (ακριβώς την ίδια μέρα που γεννήθηκε) μέσα στο τραμ, ενώ πήγαινε στην Ακαδημία, σε ηλικία 63 ετών.  Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου ήταν ένας ευαίσθητος, άμεσος και αληθινός άνθρωπος. Με ηθικές αξίες πραγματικά ρεαλιστικές και απόλυτα αποδεκτές από την κοινωνία, γι’ αυτό και όλα τα γραπτά του είναι διαχρονικά και αγγίζουν τις ευαισθησίες όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Η αγάπη του προς τα φυτά, τα ζώα, τη φύση και προ παντός στα παιδιά είναι πολύ μεγάλη. Μεγάλο ευτύχημα για τα παιδιά ήταν το αναγνωστικό του τα “Ψηλά Βουνά”. Ηταν το καλύτερο και περιεκτικότερο στην ιστορία των νεοελληνικών αναγνωστικών και εξακολουθεί να είναι. Πολλές από τις εικόνες και τις σκηνές που περιγράφονται στο βιβλίο αυτό είναι βιώματά από τη ζωή του στη Γρανίτσα. Σε πολλά από τα ποιήματά του και τα έργα του αναφέρεται στη Ρούμελη και το Καρπενήσι, υμνώντας τα ψηλά βουνά και τις φυσικές τους ομορφιές για τα οποία έτρεφε κρυφή λαχτάρα.

* Πηγές: 1) Από το βιβλίο του Μιχάλη Σταφυλά "ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΤΑ ΘΕΙΑ ΔΩΡΑ ΤΩΝ ΕΜΠΝΕΥΣΕΩΝ ΤΟΥ" 2) Κείμενα και Φωτογραφίες από την ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΓΡΑΝΙΤΣΙΩΤΩΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ 3) Κείμενα από την εφημερίδα "Εν Γρανίτση" 4) Κείμενα από την ιστοσελίδα " Ευρυτανικές Σελίδες ".